Σεϊναγιόκι, Φινλανδία – Σεπτέμβριος 2025 – Με επιτυχία πραγματοποιήθηκε η Διαπεριφερειακή Εκδήλωση Μάθησης και Ανταλλαγής Πολιτικών (Interregional Learning Event – ILE) του έργου FISSH, στο πλαίσιο της Διεθνούς Διημερίδας Food Days Seinajoki 2025. Η συνάντηση συγκέντρωσε τους εταίρους του έργου και εκπροσώπους από τις πέντε περιφέρειες χάραξης πολιτικής που συμμετέχουν στο έργο, δημόσιους φορείς, οργανισμούς υποστήριξης επιχειρήσεων, ερευνητές και ενδιαφερόμενους φορείς του αγροδιατροφικού τομέα. Η εκδήλωση περιλάμβανε θεματικό εργαστήριο και σεμινάριο, παρουσιάσεις καλών πρακτικών και επίσκεψη μελέτης (study visit), προσφέροντας ένα ουσιαστικό πλαίσιο για διαπεριφερειακή ανταλλαγή γνώσεων σχετικά με τη βιώσιμη παραγωγή τροφίμων και τις αλυσίδες αξίας στις ΜμΕ.
Διαπεριφερειακός διάλογος για τις προκλήσεις και τις ευκαιρίες της βιωσιμότητας
Το θεματικό εργαστήριο και το σεμινάριο επικεντρώθηκαν στις περιφερειακές εμπειρίες και τις πρακτικές βιωσιμότητας στον τομέα των τροφίμων. Δύο κεντρικές ομιλίες ανέδειξαν τη μακροπρόθεσμη ανταγωνιστικότητα των ΜμΕ τροφίμων και την καινοτομία στην ανάπτυξη προϊόντων, υπογραμμίζοντας πώς η βιωσιμότητα μπορεί να ενισχύσει την ανθεκτικότητα και την κερδοφορία όταν εφαρμόζεται σε περιφερειακό πλαίσιο.
Μια διαδραστική συζήτηση στρογγυλής τράπεζας συγκέντρωσε ειδικούς από τη Φινλανδία, το Βέλγιο, την Ελλάδα, την Πορτογαλία και την Πολωνία, αναδεικνύοντας την ποικιλομορφία των ευρωπαϊκών συστημάτων τροφίμων. Η συζήτηση διερεύνησε τα αποτελέσματα των περιφερειακών αυτοαξιολογήσεων, εντόπισε τόσο κοινές όσο και ειδικές για κάθε περιφέρεια προκλήσεις και εξέτασε πώς οι πολιτικές μπορούν να υποστηρίξουν αποτελεσματικότερα τις ΜμΕ στη μετάβασή τους προς τη βιωσιμότητα. Το κοινό συμμετείχε ενεργά καθ’ όλη τη διάρκεια, διασφαλίζοντας μια προσέγγιση «από τη βάση προς την κορυφή», σύμφωνη με τις αρχές του Interreg.
Κοινές προτεραιότητες μεταξύ των περιφερειών
Παρά τις διαφορετικές γεωγραφικές, οικονομικές και κλιματικές συνθήκες, οι συζητήσεις ανέδειξαν αρκετές κοινές προτεραιότητες στις περιφέρειες του FISSH. Μεταξύ αυτών περιλαμβάνονται η ανάγκη μείωσης της εξάρτησης από μη ανανεώσιμες πηγές ενέργειας, η αντιμετώπιση των πιέσεων που σχετίζονται με την κλιματική αλλαγή και η βελτίωση της αποδοτικότητας πόρων σε ολόκληρη την αλυσίδα αξίας τροφίμων. Οι συμμετέχοντες τόνισαν επίσης τη σημασία της συνεργασίας — τόσο σε τοπικό επίπεδο όσο και σε διασυνοριακό επίπεδο — ως βασικό παράγοντα ενίσχυσης των περιφερειακών συστημάτων τροφίμων.
Ένα επαναλαμβανόμενο μήνυμα ήταν το κενό μεταξύ γνώσης και εφαρμογής. Παρότι η ευαισθητοποίηση γύρω από τη βιωσιμότητα αυξάνεται, οι ΜμΕ συχνά χρειάζονται στοχευμένη υποστήριξη, πρακτικά εργαλεία και κατάλληλες πολιτικές για να μετατρέψουν τις στρατηγικές σε καθημερινές επιχειρηματικές πρακτικές.
Από τη συλλογή δεδομένων στη διάχυση πληροφοριών
Η εκδήλωση ανέδειξε τη σημασία της συστηματικής παρακολούθησης των επιδόσεων όσων αφορά τη βιώσιμότητα — όπως των εκπομπών και της χρήσης πόρων — αναγνωρίζοντας παράλληλα ότι η βιωσιμότητα δεν μπορεί να αποτυπωθεί σε έναν μόνο δείκτη. Θέματα όπως η βιοποικιλότητα, η ποιότητα του εδάφους και η ανθεκτικότητα των οικοσυστημάτων αναδείχθηκαν εξίσου σημαντικά.
Η αποτελεσματική επικοινωνία αναδείχθηκε ως ακόμη ένα βασικό θέμα. Οι συμμετέχοντες επισήμαναν ότι τα μηνύματα βιωσιμότητας πρέπει να ενδυναμώνουν αντί να επιρρίπτουν ευθύνες, ενώ τα συγκεκριμένα παραδείγματα και οι πρακτικές λύσεις αποδεικνύονται πιο αποτελεσματικά από τις αφηρημένες συζητήσεις για την υποκίνηση αλλαγών τόσο στους παραγωγούς όσο και στους καταναλωτές.
Πολιτικά εργαλεία και περιφερειακά μοντέλα υποστήριξης
Η Διαπεριφερειακή Εκδήλωση Μάθησης (ILE) ανέδειξε ένα ευρύ φάσμα περιφερειακών μηχανισμών υποστήριξης για τις ΜμΕ του αγροδιατροφικού τομέα, όπως εργαστήρια καινοτομίας, συμβουλευτικές υπηρεσίες, εκπαιδευτικά προγράμματα, clusters, συμπράξεις δημόσιου και ιδιωτικού τομέα, καθώς και οικονομικά κίνητρα. Τα εργαλεία αυτά βοηθούν τις ΜμΕ να αναπτύξουν νέα προϊόντα, να βελτιώσουν τις διαδικασίες τους, να αποκτήσουν πρόσβαση σε νέες αγορές και να συνεργαστούν με ερευνητικούς και δημόσιους φορείς. Πολλές από τις προσεγγίσεις που παρουσιάστηκαν έδειξαν σημαντικές δυνατότητες μεταφοράς και εφαρμογής τους σε άλλες περιφέρειες μέσω της συνεργασίας Interreg.
Καλές πρακτικές και επίσκεψη μελέτης
Παραδείγματα καλών πρακτικών από την περιφέρεια που φιλοξένησε την εκδήλωση έδειξαν πώς οι περιφερειακές πολιτικές μπορούν να στηρίξουν την πράσινη και ψηφιακή μετάβαση στον τομέα των τροφίμων. Κατά την επίσκεψη μελέτης, οι συμμετέχοντες επισκέφθηκαν μονάδες καινοτομίας στον τομέα των τροφίμων, υπηρεσίες υποστήριξης επιχειρήσεων και μια επιτυχημένη περιφερειακή εταιρεία, αποκτώντας άμεση εικόνα για το πώς εφαρμόζεται η βιωσιμότητα στην πράξη — από την έρευνα και την ανάπτυξη προϊόντων έως το ράφι.
Συμπεράσματα
Η Διαπεριφερειακή Εκδήλωση Μάθησης και Ανταλλαγής Πολιτικών (ILE) επιβεβαίωσε την πρόσθετη αξία της διαπεριφερειακής συνεργασίας στην αντιμετώπιση σύνθετων προκλήσεων βιωσιμότητας στον τομέα των τροφίμων. Συνδυάζοντας διάλογο γύρω από τις πολιτικές, πρακτικά παραδείγματα και ανταλλαγή γνώσεων, η εκδήλωση ενίσχυσε την αμοιβαία κατανόηση μεταξύ των περιφερειών και συνέβαλε στην ανάπτυξη πιο αποτελεσματικών λύσεων πολιτικής για τις ΜμΕ. Τα αποτελέσματα της Διαπεριφερειακής Εκδήλωσης Μάθησης και Ανταλλαγής Πολιτικών (ILE) θα συνεχίσουν να υποστηρίζουν την ανταλλαγή καλών πρακτικών και πολιτικών στο πλαίσιο του έργου FISSH.
