Τα αποτελέσματα της TFA2 αναδεικνύουν την πρόοδο προς βιώσιμα συστήματα τροφίμων σε όλη την Ευρώπη
Τα πιο πρόσφατα αποτελέσματα της Θεματικής Εστίασης 2 (TFA2) στο πλαίσιο του έργου Interreg Europe FISSH δείχνουν πώς οι ευρωπαϊκές περιφέρειες μετατρέπουν τους στόχους της βιωσιμότητας σε πρακτικές δράσεις σε ολόκληρη την αλυσίδα αξίας τροφίμων.
Μέσα από διαπεριφερειακή συνεργασία, ανταλλαγή γνώσης και ενεργή συμμετοχή των stakeholders, οι εταίροι εφαρμόζουν συγκεκριμένες λύσεις που στηρίζουν τις μικρομεσαίες επιχειρήσεις τροφίμων, ενισχύουν την τοπική οικονομία και προωθούν την παραγωγή τροφίμων με χαμηλές εκπομπές άνθρακα και με αποδοτική χρήση των πόρων.
Η διαπεριφερειακή μάθηση ενισχύει τη συνεργασία και την ανταλλαγή γνώσεων
Ορόσημο των δραστηριοτήτων της TFA2 ήταν η Διαπεριφερειακή Εκδήλωση Μάθησης και επίσκεψη μελέτης που πραγματοποιήθηκαν στην Περιφέρεια South Ostrobothnia, Φινλανδία, τον Σεπτέμβριο του 2025. Οι εταίροι του έργου συναντήθηκαν για να ανταλλάξουν γνώσεις, να γνωρίσουν καλές πρακτικές από άλλες περιφέρειες και να ενισχύσουν τη συνεργασία σχετικά με τη βιώσιμη παραγωγή τροφίμων σε όλη την αλυσίδα αξίας.
Η εκδήλωση συνδύασε σεμινάρια, εργαστήρια και επισκέψεις μελέτης σε μονάδες έρευνας και καινοτομίας, προσφέροντας στους συμμετέχοντες άμεση εικόνα για βιώσιμες τεχνολογίες τροφίμων, ανάπτυξη προϊόντων και επιχειρηματικές πρακτικές χαμηλών εκπομπών. Η αλληλεπίδραση με εκπροσώπους της βιομηχανίας τροφίμων και φορείς καινοτομίας ενίσχυσε περαιτέρω τη διαπεριφερειακή μάθηση και υποστήριξε την ανάπτυξη κοινών στρατηγικών για τη βιώσιμη μετάβαση στον τομέα των τροφίμων.
Η συμμετοχή των stakeholder ενισχύει την εφαρμογή πολιτικών
Παράλληλα με τη διαπεριφερειακή μάθηση, οι εταίροι διοργάνωσαν συναντήσεις με stakeholders για να παρουσιάσουν τα αποτελέσματα των δραστηριοτήτων της TFA2 και να συζητήσουν την εφαρμογή αλλαγής πολιτικών στις περιφέρειές τους.
Στις συναντήσεις συμμετείχαν ΜμΕ, δημόσιοι φορείς, ερευνητικά ιδρύματα και οργανισμοί, με στόχο την ανταλλαγή γνώσεων, την αξιολόγηση των αναγκών κάθε περιοχής και την αναζήτηση τρόπων ενσωμάτωσης των αποτελεσμάτων του έργου σε θεσμικό πλαίσιο. Οι συζητήσεις επικεντρώθηκαν στην προώθηση της καινοτομίας, στους μηχανισμούς χρηματοδότησης, στις βιώσιμες μεθόδους παραγωγής, στα ψηφιακά εργαλεία και στην ανάδειξη των τοπικών προϊόντων.
Με την άμεση συμμετοχή των stakeholders στη διαδικασία, διευκολύνεται η μετάβαση προς τη βιωσιμότητα, ώστε να αντανακλά τις προτεραιότητες κάθε περιοχής και να οδηγεί σε ουσιαστικές βελτιώσεις πολιτικής.
Πρωτοβουλίες που προσφέρουν πρακτικές λύσεις βιωσιμότητας
Στις περιφέρειες των εταίρων, οι δραστηριότητες της TFA2 υποστηρίζουν μια σειρά στοχευμένων καλών πρακτικών που καλύπτουν τα διαφορετικά στάδια της αλυσίδας αξίας τροφίμων:
- Στην Περιφέρεια East-Flanders του Βελγίου, το Food Loss Scan βοηθά τις επιχειρήσεις παραγωγής τροφίμων να εντοπίζουν πηγές σπατάλης και να εφαρμόζουν στρατηγικές μείωσης, βελτιώνοντας την αποδοτικότητα και μειώνοντας το περιβαλλοντικό αποτύπωμα.
- Στην Περιφέρεια Kujawsko-Pomorskie της Πολωνίας, ένα πιλοτικό πρόγραμμα μικρής αλυσίδας τροφίμων στο Τορούν συνδέει άμεσα τους καταναλωτές με τοπικούς παραγωγούς μέσω της διαδικτυακής πλατφόρμας Naszelokalne.pl, ενισχύοντας την περιφερειακή ταυτότητα και στηρίζοντας την παραδοσιακή παραγωγή τροφίμων.
- Στην Περιφέρεια Coimbra της Πορτογαλίας, μια πολυπαραγοντική στρατηγική, που συντονίζεται από την Περιφέρεια, ενισχύει τη βιωσιμότητα και την ανταγωνιστικότητα των παραδοσιακών πιστοποιημένων τυριών, μέσω συντονισμένης διακυβέρνησης και συνεργασίας στην αλυσίδα αξίας.
- Στην Περιφέρεια South Ostrobothnia της Φινλανδίας, οι μικρομεσαίες επιχειρήσεις τροφίμων (ΜμΕ) επωφελούνται από πρακτικά εργαλεία που αξιολογούν το ανθρακικό αποτύπωμα και τη δομημένη διαχείριση βιωσιμότητας, επιτρέποντας σταδιακή πρόοδο προς δραστηριότητες χαμηλών εκπομπών.
- Στην Περιφέρεια Κεντρικής Μακεδονίας, πρωτοβουλίες που στηρίζουν την ανάπτυξη της βιολογικής γεωργίας και την ολοκληρωμένη διαχείριση καλλιεργειών προωθούν περιβαλλοντικά υπεύθυνες γεωργικές πρακτικές, ενώ παράλληλα ενισχύουν τις τοπικές αγορές.
Συνολικά, αυτές οι πρωτοβουλίες δείχνουν πώς η περιφερειακή καινοτομία μπορεί να δημιουργήσει μετρήσιμα περιβαλλοντικά και οικονομικά οφέλη, ενισχύοντας ταυτόχρονα την ανθεκτικότητα των τοπικών συστημάτων τροφίμων.
Κύρια συμπεράσματα από τις δραστηριότητες της TFA2
Οι Καλές Πρακτικές που εντοπίστηκαν μέσω της TFA2 αναδεικνύουν κοινές παραμέτρους που επιτρέπουν επιτυχημένη μετάβαση προς τη βιωσιμότητα:
- Πρακτικά, εύχρηστα εργαλεία βοηθούν τις ΜμΕ να ενσωματώσουν τη βιωσιμότητα στις καθημερινές τους λειτουργίες.
- Η παρακολούθηση βάσει δεδομένων υποστηρίζει τη λήψη τεκμηριωμένων αποφάσεων και τη μακροπρόθεσμη διαφάνεια.
- Η συνεργασία πολλών φορέων ενισχύει τον αντίκτυπο σε ολόκληρη την αλυσίδα αξίας.
- Η τοπική ταυτότητα και η μικρή αλυσίδα εφοδιασμού ενισχύουν την ανταγωνιστικότητα της αγοράς.
- Η καινοτομία και η παράδοση λειτουργούν καλύτερα σε συνδυασμό.
- Η ανάπτυξη δεξιοτήτων διασφαλίζει μακροπρόθεσμη οργανωτική αλλαγή.
- Η οικονομική και πολιτική υποστήριξη επιταχύνει την υιοθέτηση βιώσιμων πρακτικών.
- Τα μετρήσιμα αποτελέσματα ενισχύουν την εμπιστοσύνη και δημιουργούν δυναμική για περαιτέρω μετασχηματισμό.
Κοινή πορεία προς ανθεκτικά συστήματα τροφίμων
Τα αποτελέσματα της TFA2 επιβεβαιώνουν ότι ο βιώσιμος μετασχηματισμός του τομέα τροφίμων βρίσκεται ήδη σε εξέλιξη σε όλη την Ευρώπη. Μέσα από διαπεριφερειακές δράσεις μάθησης και τη συμμετοχή των stakeholders, οι εταίροι δημιουργούν μια κοινή βάση γνώσεων και μετατρέπουν την εμπειρία σε αλλαγή πολιτικής.
Συνδυάζοντας πρακτικά εργαλεία, συνεργατική διακυβέρνηση και στοχευμένη υποστήριξη πολιτικής, το εταιρικό σχήμα του FISSH βοηθά τις περιφέρειες να κινηθούν προς πιο βιώσιμα, ανταγωνιστικά και ανθεκτικά συστήματα τροφίμων — με συντονισμένα και σταθερά βήματα.
